การขยายขอบเขตของนิวเวิร์ลด์ ออร์เดอร์

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ ข่าวสารที่ออกจากสหรัฐอเมริกา ไม่ต่างจากข่าวสารที่มาจากประเทศต่างๆเกือบทั่วโลก คือ ถึงกันแทบทั้งหมด ยิ่งในโลกปัจจุบันที่สื่อออนไลน์พัฒนาไปมากด้วยแล้ว  โอกาสในการเข้าถึงสื่อก็แทบเท่ากันทั้งหมด ยกเว้นแต่ในบางประเทศที่กีดกันการรับรู้ข้อมูลข่าวสารของประชาชน ผมจึงถือว่าคนไทยเรารับรู้ข่าวสารจากสื่อ หลากหลากหลายประเภทกันเป็นปกติเท่ากับการรับรู้ของคนอเมริกัน หรือบางครั้งคนไทยที่สนใจความ เคลื่อนไหวของโลกอยู่แล้วอาจรับรู้ข่าวสารมากกว่าคนอเมริกันที่ไม่สนใจเสียด้วยซ้ำ ซึ่งนี่ก็เป็นสาเหตุหนึ่งที่ ทำให้ผมคิดว่าการนำเสนอเหตุการณ์ในเชิงของการวิเคราะห์ หรือสรุปบทเรียนจากเหตุการณ์ ที่เกิดขึ้น น่าจะดีกว่าการเล่าข่าวแต่เพียงอย่างเดียว ข่าวที่เป็นการรายงานสถานการณ์นั้น จัดเป็นข้อมูลชั้นปฐมภูมิ หรือข้อมูลดิบ แม้ผ่านการรีไรท์(rewrite/edit) จากบรรณาธิการข่าวมาแล้วก็ตาม  อาจไม่ได้ตรงเป๊ะกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง แต่อย่างน้อย มันก็มีลักษณะของความเป็นรายงานอยู่ คือ ผ่านการตีความในชั้นการกรองเท่านั้น ยังไม่ถูกตีความ ในเชิงการวิเคราะห์จากผู้นำเสนอ […]

สิทธิมนุษยชนแบบไทยๆ

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ ข่าวใหญ่เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนเมื่อไม่นานมานี้ คือ ข่าวที่คณะกรรมการประสานงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนทั่ว โลกของยูเอ็น (UN) เสนอให้ลดเกรดคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ของไทย จากระดับ A เป็นระดับ B โดยระบุสาเหตุกระบวนการคัดเลือกขาดการมีส่วนร่วม ไม่มีการประชาสัมพันธ์การรับสมัคร ฯลฯ โดยให้เวลา 1 ปีหาเอกสารหลักฐานยืนยันปฏิบัติตามหลักการปารีส ก่อนที่อาจจะตัดสิทธิ์ลงคะแนนเสียงในฐานะสมาชิก สำหรับผม ไม่ถือว่าเป็นเรื่องแปลกครับ เพราะคาดการณ์ไว้ตั้งแต่ต้นแล้วจากปัญหาการปล่อยปละละเลยต่อประเด็นสิทฺธิมนุษยชนมายาวนาน อย่างเป็นรูปธรรม คือเห็นชัดเจน จนเราไม่รู้ว่ามันคืออะไร สังเกตได้ง่ายๆ ก็คือ ในระบบการศึกษาของไทยตั้งแต่ระดับอนุบาลถึงมหาวิทยาลัยไม่มีหลักสูตรหรือแผนการศึกษาในเรื่องนี้ […]

สำนึกยุติธรรม : ขั้วตรงข้ามอำนาจนิยม

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ ธอมัส เจฟเฟอร์สัน เคยกล่าวไว้นานแล้วว่า ความยุติธรรมย่อมเกิดจากสำนึกในเรื่องความยุติธรรมของผู้ที่ต้องการความยุติธรรม (It is reasonable that everyone who asks justice should do justice.) อีกนัยหนึ่งก็คือเมื่อต้องการความยุติธรรมให้กับตนเองหรือสังคม ตัวผู้ต้องการความยุติธรรมก็ต้องเป็นผู้ที่รักความยุติธรรมด้วยเช่นกัน เรื่องนี้ตรงกับหลักการเชิงตรรกะของชาวพุทธที่ว่า สัตว์ทุกชนิดรักชีวิตของมันเช่นเดียวกับคน เมื่อรู้อย่างนี้แล้วจึงไม่ควรไปเบียดเบียนทำร้ายสัตว์ต่างๆ ความยุติธรรมก็เช่นเดียวกัน เมื่อเราเองต้องการความยุติธรรมก็แสดงว่าคนอื่นก็ต้องการความยุติธรรมเช่นเดียวกันกับเรา และผลจากการที่สังคมมีความยุติธรรมถ้วนหน้าเป็นไปตามที่ Ralph Nader นักการเมืองอเมริกันเคยกล่าวไว้ว่า “เพียงแค่สังคมมีความยุติธรรมเท่านั้น อำนาจรัฐก็แทบหมดไปโดยสิ้นเชิง” […]

ศักดินาทางการศึกษา

พีร์  พงศ์พิพัฒนพันธุ์ หลังจากที่ผมได้เขียนบทความเกี่ยวกับปัญหาแรงงานไทยในต่างแดน โดยเฉพาะแรงงานไทยในสหรัฐอเมริกาที่มีจำนวนมากและส่วนใหญ่อยู่ในภาวะไร้การเหลียวแลจากรัฐบาลไทย โดยเฉพาะกระทรวงที่รับผิดชอบโดยตรงคือกระทรวงแรงงานที่หาความสนใจต่อปัญหาแรงงานในต่างแดนแทบไม่ใคร่เห็น ที่สำคัญการมองไม่เห็นความสัมพันธ์ของปัญหาแรงงานซึ่งสัมพันธ์กับภาคส่วนต่างๆ เช่น นโยบายด้านการศึกษา เป็นต้น (โดยที่ช่วงหลังมีกระแสเห่อเอ.อี.ซี.เกิดขึ้นในสถาบันการศึกษาของไทยอย่างมาก ในยามที่ทิศทางการศึกษาของไทยไม่เคยเปลี่ยนไปจากเดิม มิหนำซ้ำยังกลับไปสู่แนวทางอนุรักษ์นิยมมากขึ้นเสียด้วยซ้ำ) กล่าวสำหรับอเมริกานั้น ได้ชื่อว่าเป็นตลาดแรงานงานขนาดใหญ่ของแรงานไทยมานานหลายสิบปี เนื่องจากมีแรงงานไทยทำงานอยู่เป็นจำนวนมาก ผลของการมีแรงงานจำนวนมากดังกล่าวทำให้เม็ดเงินที่ส่งกลับไทยมีจำนวนมากตามไปด้วย หากแต่ปรากฏว่า ฝ่ายรัฐไทยเองกลับไม่เคยทำการศึกษาหรือสำรวจ (วิจัย) ขนาดและปัญหาของแรงงานไทยในอเมริกาแต่อย่างใด หน่วยงานของรัฐไทยในอเมริกาจำนวนไม่น้อยก็ทำเป็นทองไม่รู้ร้อนต่อปัญหานี้เรื่อยๆ มาจนถึงปัจจุบัน  ทั้งที่รัฐบาลไทยมีองคาพยพของหน่วยงานต่างๆ ของรัฐไทยในอเมริกาเป็นจำนวนมาก นี้นับว่าแตกต่างจากรัฐบาลฟิลิปปินส์ ซึ่งเป็นประเทศหนึ่งที่มีแรงงานไปทำงานยังต่างประเทศจำนวนมาก ที่ริเริ่มโครง red carpet  หรือ […]

ท่าทีพระสงฆ์, ความขัดแย้ง และจำอวดทางการศึกษา

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ มีเหตุที่อาจเป็นผลสำคัญของความตกต่ำ (ขาลง/ห่วย) ของมหาวิทยาลัยไทยส่วนใหญ่บางประการ นั่นคือ การขาดความเชื่อมโยงหรือขาดความสัมพันธ์ที่มากพอกับชุมชน สถาบันระดับอุดมศึกษาถือเป็นแหล่งผลิตงานวิชาการที่สำคัญของชุมชนในระดับต่างๆ ทั้งในระดับภูมิภาคหรือระดับประเทศ กล่าวคือ เป็น think tank ของความรู้สำหรับชุมชนนั่นเอง ทว่าปัญหาที่เราเห็นกันมากซึ่งเกิดขึ้นกับสถาบันอุดมศึกษาของไทยก็คือ การวางตำแหน่งของสถาบันอุดมศึกษาเอง ไม่สอดคล้อง ไม่ตอบสนองต่อความต้องการหรือต่อกระแสที่เป็นอยู่ของชุมชนในเวลาและสถานที่นั้นๆ กล่าวคือ สถาบันเหล่านี้อยู่ผิดที่ผิดทาง แปลว่า นอกจากสถาบันอุดมศึกษาของไทยผลิตบัณฑิตที่ไม่ตอบสนองต่อทิศทางหรือกระแสความต้องการของชุมชนแล้ว มิหนำซ้ำความรู้ด้านวิชาการที่ผลิตกันในห้องเรียนไม่ได้ตอบโจทย์ปัญหาของชุมชนในขณะนั้นๆ เลย ทำให้นักวิชาการในสถาบันอุดมศึกษาของไทยจำนวนไม่น้อย มีสภาพไม่ต่างจากผู้ทำงานบนหอหอยงาช้างที่ไม่ผสานสัมพันธ์กันข้อเท็จจริงทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพในสังคม ตัวอย่างเช่น เรามีหน่วยงานวิชาการด้านสันติศึกษาแปะไว้ตามสถาบันอุดมศึกษา (มหาวิทยาลัย) บางแห่ง […]

คอร์รัปชั่นในมหาวิทยาลัย

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ ทุกอาชีพในอเมริกา ต้องโดนตรวจสอบทรัพย์สิน ไม่เว้นแต่อาชีพตุลาการในระดับต่างๆ ที่ต่างก็ล้วนมีที่มาซึ่งยึดโยงกับประชาชนหรือสนามการเลือกตั้งเช่นเดียวกับนักการเมือง ในระบบอเมริกัน ภาพของความเป็นนักการเมืองกับตัวแทนของวิชาชีพแขนงต่างๆ จึงแยกไม่ออก เพราะนักการเมือง คือประชาชนแม้จะเป็นในนามของตัวแทนก็ตาม น่าสนใจว่าในอเมริกาเองก็มีการกฎหมายตรวจสอบบัญชีทรัพย์สินของนักการเมืองอเมริกันเช่นเดียวกันกับกฎหมายของไทย มีการดำเนินการกันก่อนที่กฎหมายการเปิดเผยบัญชีทรัพย์สินของนักการเมืองในเมืองไทยจะเกิดเสียอีกโดยนักการเมืองอเมริกันจะต้องแจ้งบัญชีทรัพย์สินรายรับ รายจ่าย เพื่อรายงานให้สาธารณะทราบอย่างเปิดเผย ไม่ต่างจากบุคคลที่เป็นเจ้าหน้าที่ในระดับสูง ที่ทำงานในหลายหน่วยงานของรัฐบาลกลางและรัฐบาลท้องถิ่น ที่มีหน้าที่แจ้งทรัพย์สิน หรือไม่ก็บัญชีรายรับ-รายจ่ายให้รัฐและสาธารณะทราบเช่นกัน รวมถึงองค์กรที่เรียกว่า มหาวิทยาลัย (University, College) ที่กฎหมายของแต่ละรัฐกำหนดให้มีการเปิดเผยรายรับ-รายจ่าย ทั้งในส่วนของบุคคลที่เป็นผู้บริหารเจ้าหน้าที่ที่ทำงานในสถาบันการศึกษาและตัวสถาบันการศึกษาเอง แปลว่า ผู้บริหารของมหาวิทยาลัยในสหรัฐอเมริกา เช่น อธิการบดี  คณบดีรวมถึงลูกจ้างของมหาวิทยาลัยต้องรายงานหรือแจ้งบัญชีรายรับรายจ่ายต่อรัฐนอกเหนือไปจากสถาบันหรือมหาวิทยาลัยเองที่จะต้องทำรายงานรายรับ-รายจ่ายเรื่องนี้เพื่อส่งให้กับรัฐ […]

ประสบการณ์ หรือ วุฒิการศึกษา ?

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ เพื่อนจากเมืองไทยเพิ่งถามผมว่า ระหว่าง “ประสบการณ์การทำงาน”กับ “วุฒิการศึกษา”นั้น นายจ้างในอเมริกานิยมเลือกอย่างไหนก่อน? แถมเขาบอกว่า ได้ยินมาว่าในอเมริกานิยมเลือก ประสบการณ์ในการทำงานมากกว่าเลือกคนทำงานจากวุฒิการศึกษาซึ่งเป็นวัฒนธรรมหรือรูปแบบการเลือกคนทำงานตรงกันข้ามกับวัฒนธรรมหรือรูปแบบการเลือกคนทำงานในเมืองไทย พอดีเมื่อไม่นานมานี้ เพื่อนผมที่เป็นพยาบาลอาชีพที่เมืองลาสเวกัสมานานหลายปีเล่าให้ฟังว่า UNLV หรือมหาวิทยาลัยรัฐเนวาดาแห่งเมืองลาสเวกัส เพิ่งตกลงจ้างเพื่อนพยาบาลคนไทยของเธอไปได้ไม่นาน เพื่อนคนนี้จบพยาบาลมาจากเมืองไทย ทำงานอาชีพพยาบาลที่นครลาสเวกัสมานานกว่า 25 ปี UNLV จ้างเธอไปทำงานในตำแหน่ง “อาจารย์” เผอิญเธอไม่ได้เล่าว่า เพื่อนของเธอคนเดียวกันนี้ไปเป็นอาจารย์อยู่ในคณะใดของมหาวิทยาลัยเนวาดา ลาสเวกัส แต่ให้เดาก็คง น่าจะประมาณว่า เป็นคณะเกี่ยวกับสาธารณสุขอะไรทำนองนี้ ผมไม่ทราบว่ากรณีเพื่อนของเพื่อนผมคนนี้เข้าทำงานที่มหาวิทยาลัยเนวาดา ลาสเวกัส […]

ประเทศไทย : รัฐศาสนาและผลกระทบ

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ ทันทีที่ข่าวการบุกยึดพื้นที่วัดพระธรรมกายของเจ้าหน้าที่ฝ่ายอำนาจรัฐของไทยกระเด็นมาถึงอเมริกา ก็เกิดปฏิกิริยาขึ้นใน 2 ส่วน ส่วนแรก สื่ออเมริกันส่วนหนึ่งนำเสนอข่าวนี้และพากันวิเคราะห์ และมองว่าประเทศไทยเป็น “รัฐศาสนา”ที่ชัดเจนและเข้มข้น จากฐานของรัฐบาลเผด็จการที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง ที่ไม่ยอมให้ลัทธิศาสนามีอิทธิพลเหนือการควบคุมของรัฐที่เน้นนโยบาย “ศาสนาแบบรัฐ”หรือพระพุทธศาสนาในรูปแบบ (ความหมาย) ของรัฐเท่านั้น นโยบายดังกล่าวส่งผ่านหน่วยงานราชการสำคัญๆ ที่เป็นกลไกแขนขาของรัฐไทย เช่น สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ  ไปจนถึงการปฏิบัติการควบคุมความเคลื่อนไหวของมวลชนอย่างดีเอสไอและตำรวจ ที่ถูกฝ่ายตรงข้าม (กับรัฐบาล) มองว่า กระทำเกินเหตุ เพราะมีการบาดเจ็บเกิดขึ้นในขณะดีเอสไอและตำรวจปฏิบัติภารกิจนี้ นอกเหนือไปจากการจับตามองเหตุการณ์ทางด้านศาสนาของไทยของสถานทูตอเมริกันในกรุงเทพอย่างเงียบๆ ซึ่งหากสถานการณ์มีความรุนแรง สถานทูตอเมริกันคงเลี่ยงไม่พ้นที่จะออกประกาศเตือนประชาชนอเมริกันที่อยู่ในบริเวณใกล้เคียงกับที่เกิดเหตุ และประชาชนอเมริกันในกรุงเทพ รวมถึงประชาชนอเมริกันที่กำลังจะเดินทางไปยังกรุงเทพฯ […]

รัฐ-ศาสนากับท่วงท่าที่คลุมเครือ

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ คดีเงินวัดอันอื้อฉาวที่เกิดขึ้น โดยมีการพาดพิงถึงพระเถระผู้ใหญ่ 5 รูป ในประเทศไทยเวลานี้ นับว่าสร้างความสั่นสะเทือนออกไปยังวงการพระพุทธศาสนาหรือพุทธศาสนิกชนทั่วโลก ไม่เว้นแต่วงการพระพุทธศาสนาในสหรัฐอเมริกา โดยที่ต้องเข้าใจว่า ในสหรัฐอเมริกาเองมีวัดไทยและชาวพุทธไทย-อเมริกันอยู่เป็นจำนวนมากแทบทุกรัฐ ก็แน่นอนว่าพวกเขาเหล่านี้ย่อมเกิดข้อสงสัย ต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในประเทศไทยไม่แพ้คนไทยในประเทศเช่นกัน โดยเฉพาะในส่วนของพระเถระผู้ใหญ่บางรูปที่สัมพันธ์โดยตรงกับงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างแดนโดยตรง งานนี้นับว่าข่าวสารออนไลน์มีผลต่อการรับรู้ต่อและการคิดวิเคราะห์ของชาวพุทธในต่างแดนมากจริงๆ มิใช่ชาวพุทธเชื้อสายไทยเท่านั้น หากแต่เป็นชาวพุทธทุกเชื้อชาติในสหรัฐอเมริกา นอกเหนือไปจากความสงสัยต่อกระบวนการตรวจสอบพระสงฆ์ของรัฐบาลไทยว่าเป็นไปตามหลักธรรมาภิบาลหรือมีวาระทางการเมืองแอบแฝงหรือไม่แล้ว ชาวพุทธที่นี่ยังคำถามเกี่ยวกับความโปร่งใส ของการจัดการทรัพย์สินของวัดในเมืองไทยอีกด้วย พวกเขาเห็นว่า การจัดการทรัพย์สินของวัดในประเทศไทยยังดำเนินการกันอย่างไม่ค่อยเป็นระบบ ทั้งๆ ที่วัดไทยและพระสงฆ์ไทยอยู่ภายใต้กฎหมายคือพระราชบัญญัติสงฆ์ ซึ่งเป็นกฎหมายเฉพาะ บัญญัติใช้กับพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนาโดยเฉพาะ มีคำถามคาใจจากบรรดาชาวพุทธในต่างแดนจำนวนไม่น้อยว่าการบริหารวัดของคณะสงฆ์ไทยได้มาตรฐานหรือมีความโปร่งใสมากน้อยขนาดไหน กรณีเงินบริจาควัดแม้สัมพันธ์กับศรัทธาญาติโยมต่อพระสงฆ์หรือต่อวัด และเป็นคนละส่วนกับเงินสนับสนุนของรัฐบาล (งบประมาณ) […]

เอไอ มาแล้วจะเหลืออะไร?

  พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ ต่อจากยุคดิจิตัลหรือยุค 4.0 คือยุคอะไรมีใครรู้บ้าง? บางคนบอกว่า คือยุค AI (Artificial Intelligence) หรือ “ยุคปัญญาประดิษฐ์” ซึ่งก็อาจจะเป็นอย่างนั้นจริงๆ ในเมื่อองค์กรทั้งขนาดเล็ก กลางและใหญ่ ต่างพากันทยอยปรับตัวหันมาใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์กันมากขึ้น ดังองค์กรขนาดใหญ่อย่างธนาคารพาณิชย์ของไทยเริ่มดำเนินการกันอยู่ในขณะนี้ด้วยการโละพนักงานและยุบสาขาทิ้ง นี่นับเป็นความเปลี่ยนแปลงของ“ธุรกิจเสือนอนกิน”ของไทยขนานใหญ่ เห็นชัดอย่างเป็นรูปธรรม แม้ในเวลาที่ธุรกิจประเภทนี้ยังมีผลประกอบการกำไรอย่างมหาศาลต่อปีอยู่ก็ตาม แน่นอนว่า การเปลี่ยนแปลงทำนองนี้ ไม่ใช่เรื่องใหม่ในอเมริกาที่มีเทรนด์เทคโนโลยีที่ล้ำหน้าไปกว่าไทย หากปัญหาที่ไทยเราควรย้อนดูตัวเองก็คือ ภาพรวมในด้านการเมือง ด้านเศรษฐกิจและด้านสังคมของเราในอนาคตควรจะเป็นอย่างไร ซึ่งนั่นหมายความว่าเราควรเตรียมตัวรับสถานการณ์ในอนาคตข้างหน้าอย่างไรด้วย ในยุค AI […]

สังคมปรนัย

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตสถาน พ.ศ. 2554  ให้ความหมายของคำว่า ปรนัย แปลว่า “เรียกการสอบที่ผู้สอบมักไม่มีโอกาสแสดงความคิดเห็นส่วนตัว  เป็นคำถามที่ต้องการคำตอบตายตัว”(หน้า 697) ขณะที่ในพจนานุกรมเล่มเดียวกันให้ความหมายของคำว่า อัตนัย ว่า “ที่เปิดโอกาสให้แสดงความรู้หรือความคิดเห็นส่วนตัวได้, เรียกการสอบที่ให้ผู้ตอบแสดงความคิดเห็นว่าการสอบแบบอัตนัย,คู่กับปรนัย” (หน้า 1394) หากดูจากผลการสอบ PISA ของนักเรียนไทย ที่ผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาของไทยบางคน (เช่น อ.สมพงษ์ จิตระดับ/จุฬาฯ) สรุปว่า “ผลการสอบตก” ไม่ผ่านเกณฑ์ของ PISA นั้นก็แสดงให้เห็นว่า […]

ปรากฏการณ์การล่มสลายของสื่อกระดาษ

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ อาการที่บ่งบอกว่าอาจไปไม่รอด ของธุรกิจสื่อสิ่งพิมพ์หรือสื่อกระดาษไม่ได้เกิดขึ้นแค่ในประเทศใดประเทศหนึ่งในโลกใบนี้เท่านั้น แต่อาการร่วงโรยของสื่อสิ่งพิมพ์กำลังเกิดขึ้นในอเมริกาอย่างต่อเนื่อง นับแต่หนังสือพิมพ์เดอะโกลบ หรือ บอสตันโกลฺบ (The Boston Globe) สื่อยักษ์ใหญ่ในแถบฝั่งตะวันออก โดนบริษัท The New York Times  เข้าครอบครองกิจการเมื่อปี 1993 และสองปีต่อจากนั้นจึงเกิด Boston.com ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์ออนไลน์ขึ้น และเป็นที่รู้หรือคาดกันนับแต่นั้นว่า trend หรือแนวโน้มของกิจการหนังสือพิมพ์ที่เป็นสื่อกระดาษจะเป็นอย่างไรในอนาคต สถานการณ์ของสื่อสิ่งพิมพ์ในอเมริกาคือลางบอกเหตุ เพราะหลังจากนั้นทั้งสื่อสิงพิมพ์ในอเมริกา สื่อฝั่งยุโรป และฝั่งเอเชีย กิจการก็เริ่มทยอยมีปัญหาเกิดขึ้น […]

ศักดินาทางการศึกษา

พีร์  พงศ์พิพัฒนพันธุ์ หลังจากที่ผมได้เขียนบทความเกี่ยวกับปัญหาแรงงานไทยในต่างแดน โดยเฉพาะแรงงานไทยในสหรัฐอเมริกาที่มีจำนวนมากและส่วนใหญ่อยู่ในภาวะไร้การเหลียวแลจากรัฐบาลไทย โดยเฉพาะกระทรวงที่รับผิดชอบโดยตรงคือกระทรวงแรงงานที่หาความสนใจต่อปัญหาแรงงานในต่างแดนแทบไม่ใคร่เห็น ที่สำคัญการมองไม่เห็นความสัมพันธ์ของปัญหาแรงงานซึ่งสัมพันธ์กับภาคส่วนต่างๆ เช่น นโยบายด้านการศึกษา เป็นต้น (โดยที่ช่วงหลังมีกระแสเห่อเอ.อี.ซี.เกิดขึ้นในสถาบันการศึกษาของไทยอย่างมาก ในยามที่ทิศทางการศึกษาของไทยไม่เคยเปลี่ยนไปจากเดิม มิหนำซ้ำยังกลับไปสู่แนวทางอนุรักษ์นิยมมากขึ้นเสียด้วยซ้ำ) กล่าวสำหรับอเมริกานั้น ได้ชื่อว่าเป็นตลาดแรงานงานขนาดใหญ่ของแรงานไทยมานานหลายสิบปี เนื่องจากมีแรงงานไทยทำงานอยู่เป็นจำนวนมาก ผลของการมีแรงงานจำนวนมากดังกล่าวทำให้เม็ดเงินที่ส่งกลับไทยมีจำนวนมากตามไปด้วย หากแต่ปรากฏว่า ฝ่ายรัฐไทยเองกลับไม่เคยทำการศึกษาหรือสำรวจ (วิจัย) ขนาดและปัญหาของแรงงานไทยในอเมริกาแต่อย่างใด หน่วยงานของรัฐไทยในอเมริกาจำนวนไม่น้อยก็ทำเป็นทองไม่รู้ร้อนต่อปัญหานี้เรื่อยๆ มาจนถึงปัจจุบัน  ทั้งที่รัฐบาลไทยมีองคาพยพของหน่วยงานต่างๆ ของรัฐไทยในอเมริกาเป็นจำนวนมาก นี้นับว่าแตกต่างจากรัฐบาลฟิลิปปินส์ ซึ่งเป็นประเทศหนึ่งที่มีแรงงานไปทำงานยังต่างประเทศจำนวนมาก ที่ริเริ่มโครง red carpet  หรือ […]

ระบบอุปถัมภ์ ทางการศึกษา

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ นับเป็นยุคหนึ่งที่ระบบการศึกษาของไทยถูกวิพากษ์อย่างมาก อย่างน้อยก็ในแง่ “คุณภาพ” อันเนื่องมาจากการที่สถาบันการศึกษาผลิตบัณฑิตออกมา ไม่เป็นไปตามเกณฑ์สากล หรือแม้แต่ไม่เป็นไปตามเกณฑ์ของหน่วยงานที่กำกับดูแลด้านการศึกษาของไทยเอง อย่างเช่น ในส่วนของสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา เป็นต้น จนทำให้ต้องวิ่งไล่ตรวจสอบการเรียน การสอน ตลอดถึงหลักสูตรต่างๆ ของแต่ละมหาวิทยาลัยให้วุ่น ไม่รวมถึงการขยายสาขาและเปิดหลักสูตรของสถาบันการศึกษาบางแห่งทั้งในกรุงเทพและต่างจังหวัด ที่ดำเนินการกันอย่างคึกคัก ด้วยหวังผลในแง่รายได้ที่จะเกิดขึ้นกับสถาบันและบุคลากรคือตัวผู้สอน ตอบสนองวัฒนธรรมการเห่อปริญญาบัตรแบบไทยๆ เรื่องนี้ แม้ในช่วงที่ผ่านมาจะมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้านการศึกษาทยอยเดินทางมาดูงานการศึกษาในอเมริกาไม่ขาดสายและมีอาจารย์ซึ่งเป็บุคคลากรของมหาวิทยาลัยเองก็จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยในอเมริกาจำนวนไม่น้อย แต่ก็น่าสนใจว่า วัฒนธรรมทางการศึกษาของไทยดูไม่คล้ายกับวัฒนธรรมทางการศึกษาของอเมริกันเอาเลย ตามข่าวที่พบนั้น น่าสนใจว่า รัฐบาลไทยจากอดีตถึงปัจจุบันได้พยายามปรับเปลี่ยนรูปแบบและวิธีการเรียนการสอนมาตลอด โดยเฉพาะวิธีการเรียนการสอนที่ให้ผู้เรียนเป็นศูนย์กลางแทนที่จะให้ผู้สอนเป็นศูนย์กลางเหมือนในอดีตที่ผ่านมา อีกนัยหนึ่งก็คือ มุ่งทำให้ผู้เรียนสามารถแสดงความเห็นหรือวิพากษ์วิจารณ์ต่อความรู้หรือสิ่งต่างๆ ที่ได้รับจากผู้สอน […]

Critical thinking กับนิยายน้ำเน่าการศึกษาไทย

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ นักปรัชญาเชื่อกันมาแต่โบราณ (เช่น สมัยกรีก) แล้วครับ ความคิดของมนุษย์คือตัวการสำคัญ ที่ยังความเป็นไปให้เกิดขึ้นกับโลกนี้ ซึ่งก็หมายความว่าความเป็นอยู่ ความเคลื่อนไหว ในอดีต ปัจจุบันและอนาคตมาจากความคิด ของคนเรา จึงทำให้มนุษย์สนใจศึกษาค้นคว้าถึงความสำคัญของความคิด ประเทศตะวันตก โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกาที่ถูกขับเคลื่อนโดยความคิดเสรีนิยมประชาธิปไตยเอง ได้มีการวางรูปแบบ หรือแบบแผนการคิดและการแสดงออกทางความคิดอย่างชัดเจน ซึ่งก็คือการศึกษาถึงบริบททางความคิดว่าส่งผลต่อความเป็นไปของสังคมในแต่ละขณะอย่างไรบ้าง เราจึงเห็นว่าอเมริกันให้ความสำคัญกับการแสดงออกทางความคิดอย่างยิ่ง เพราะไม่ง่ายเลยที่คนเราจะแสดงออกหรืออธิบายความคิดของแต่ละคนให้ชัดเจนลงไป ซึ่งก็คือการรู้จักตัวตนของเขานั่นเอง แน่นอนว่า  ส่วนหนึ่งของการฝึกการแสดงออกเชิงความคิด ย่อมได้แก่สถาบันการศึกษา ที่ถือเป็นสถาบันพื้นฐานสำคัญของการฝึกฝนอบรมทางปัญญาของมนุษยชาติโดยทั่วไป ปัญหาอยู่ที่สถาบันการศึกษาเหล่านี้จะตอบสนองต่อความคิดของผู้กำลังศึกษาอย่างไร ต่อยอดของความคิดให้เกิดความแหลมคม นำมาใช้เพื่อพัฒนาสังคมมนุษย์ได้มากน้อยขนาดไหน จึงไม่แปลกที่เราจะเห็นว่า […]

ปริญญาเทียม

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) ของไทย โดยนายสุภัทร จำปาทอง เลขาฯ สกอ. เพิ่งลงดาบด้วยการปิดหรือไม่ก็เสนอแกมบังคับให้มีการปรับปรุงหลักสูตรการศึกษาในระดับป.โทและป.เอกของมหาวิทยาลัยในเมืองไทยที่เปิดหลักสูตรการเรียนการสอนแบบ“ไร้คุณภาพ”ไปจำนวนมาก เมื่อไม่กี่สัปดาห์มานี้ การเปิดเผยข้อมูลดังกล่าวเสมือนการประจานบรรดามหาวิทยาลัยเจ้าของหลักสูตรการศึกษาที่ทำแบบลักไก่ สุกเอาเผากินดังกล่าวไปในตัว ถึงขนาดมหาวิทยาลัยของรัฐบางแห่งมีการเรียนการสอนแบบไร้คุณภาพเกือบๆ 10 หลักสูตร แถมเปิดมานานพอสมควรแล้วด้วย คำถามตามมาก็คือ มหาวิทยาลัยที่ว่านี้ เปิดการเรียนการสอนอะไร และเปิดสอนมาได้อย่างไร หากินในทาง หลอกชาวบ้านหรือไม่? ที่สำคัญการดำเนินการของสกอ.ดังกล่าว คือการประจานระบบน้ำเน่าของการศึกษาแบบไทยๆ ที่มีมานานจนเฟะ จากปัญหาหลายๆ เรื่อง ไล่ตั้งแต่การบริหารจัดการการศึกษา การคอร์รัปชั่นมุ่งหาเงินตัวเป็นเกลียวจาการเปิดหลักสูตร […]

ฉากเนียนๆ ของอีเว้นท์วิชาการในอเมริกา

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ ตั้งแต่ไหนแต่แล้วอเมริกาได้ชื่อว่าเป็นประเทศที่พอมีเครดิตในด้านต่างๆ อยู่บ้าง หนึ่งในนั้นก็คือเครดิตในเรื่องการศึกษา เรื่องนี้ก็เป็นเหตุให้เกิดสมาคมศิษย์เก่าสถาบันการศึกษาอเมริกันในประเทศไทยขึ้นมานานหลายปีดีดักแล้ว แม้ว่าการทำงานของสมาคมดังกล่าว จะถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่ามีลักษณะลอยอยู่บนก้อนเมฆมากเพียงใดก็ตาม การเกิดขึ้นของสมาคมดังกล่าวนัยว่าเป็นการรวมกลุ่มของผู้ที่เคยศึกษาตามสถานศึกษาต่างๆ ในอเมริกามาก่อน ซึ่งส่วนใหญ่ก็เป็นกลุ่มตระกูลชนชั้นสูงในเมืองไทย ที่แทบจะไม่ยึดโยงอะไรเป็นการทั่วไปกับคนส่วนใหญ่ของประเทศไทยเอาเลย ด้วยเหตุที่อเมริกาพอมีเครดิตทางการศึกษาอยู่บ้างนี้เองนอกจากจะมีนักเรียนไทยอยู่จำนวนไม่น้อยตามสถาบันการศึกษาในอเมริกาในตอนนี้แล้ว ความมีเครดิตของสถาบันการศึกษาของอเมริกันได้ดึงดูดให้ผู้คนทางด้านการศึกษาหรือด้านวิชาการ เดินทางมาดูงานยังประเทศนี้ปีหนึ่งๆ จำนวนมาก และแน่นอนว่า มันได้สร้างรายได้จำนวนมหาศาลให้กับประเทศนี้ นั่นหมายความว่า แม้ว่าโดนัลด์ ทรัมป์ จะออกมาเต้นจังหวะร็อค เอ็น โรลล์ ประณามด่าทอประเทศต่างๆ ทั่วโลก ที่เป็นเหตุให้อเมริกาขาดดุลการค้า แต่ในความเป็นจริงแล้ว รู้ๆ กันว่าอเมริกา […]

ความล้าหลัง(ห่วย)ของระบบอุดมศึกษาไทย

พีร์ พงศ์พิพัฒนพันธุ์ น่าจะมีคนคาดการณ์ได้บ้างแล้วว่าอนาคตของสถาบันอุดมศึกษาของไทยจะเป็นอย่างไรในอนาคตจากความล้าหลังของสถาบันการศึกษาเหล่านี้เองที่เคยคาดกันว่าจะบูมในอนาคต มันกำลังปรากฏความถดถอยอยู่ในขณะนี้ และชี้ให้เห็นว่าการคาดการณ์ที่มีแต่แรกนั้นผิดพลาดอย่างมหันต์ เพราะสิ่งต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับนวัตกรรมเปลี่ยนแปลงเร็วเสียเหลือเกิน ซึ่งนั่นก็หมายความว่าสถาบันการศึกษาของไทยทุกประเภทปรับตัวไม่ทัน และกำลังกลายเป็นวัตถุโบราณไม่ช้าก็เร็ว มองกันตามความเป็นจริงก็คือ มิใช่เพียงแค่วงการอุตสาหกรรมโดยทั่วไปที่เปลี่ยนแปลง ด้วยการนำเอาเทคโนโลยีเอไอ (Artificial intelligence) มาทดแทนแรงงานคน หากในวงการการศึกษาก็มีการเปลี่ยนแปลงอย่างเข้มข้นถึงรากถึงโคน ชนิดที่รูปแบบของสถาบันศึกษาแบบเดิมๆ แทบไม่เหลือ การเปลี่ยนแปลงนั้นเริ่มมาจาก ระบบการสื่อสารออนไลน์ที่เข้าถึงตัวของผู้คนทุกเพศทุกวัย ทุกสาขาอาชีพ บนฐานของปรัชญาการศึกษาแบบสมัยใหม่ยุคโลกาภิวัตน์ คือ การศึกษาแบบผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง (Student center)  เน้นการคิดและวิเคราะห์มากกว่าการท่องจำ เน้นการเรียนมากกว่าการสอน คำตอบของข้อสอบเป็นปลายเปิด ไม่ใช่ข้อสอบปลายปิดดังที่แล้วมา […]